Kategori: Makaleler

Evde bir yatağın çevresinde toplanan hayatlar vardır: ilaç saatlerini takip eden eller, sessizce değişen bakışlar, kimi zaman konuşmadan anlaşılan yorgunluklar… Yatalak bir hastanın varlığı yalnızca tıbbi bir durum değildir; aile ilişkilerinin yeniden örgütlendiği, bakım emeğinin görünmez biçimde dağıldığı ve hukukun gündelik hayatla kesiştiği bir toplumsal alan yaratır. Bu alanın en kritik ama çoğu zaman en az konuşulan başlıklarından biri ise “Yatalak bir hasta için vasilik nasıl alınır?” sorusudur. Bu soru yalnızca bir prosedür değil, aynı zamanda bakım, sorumluluk ve iktidar ilişkilerinin kesişim noktasını temsil eder. Vasilik nedir? Hukuki ve sosyal boyut Vasilik (vesayet), kişinin kendi kararlarını sağlık, mali veya hukuki…

Spordan Sonra Kardiyo Yağ Yakar Mı? Gerçekler, Efsaneler ve Günlük Hayattan Gözlemler Sizi Kiru’da “Spordan sonra kardiyo yağ yakar mı” konusuyla ilgili özenle hazırlanmış bu içeriğe bekliyoruz. Bunu son zamanlarda o kadar çok duyar oldum ki, artık spor salonunda bile kulak misafiri olunca gülümsüyorum: “Ağırlık bitince kardiyo yaparsan yağlar daha hızlı gidiyormuş.” Bursa’da yaşayan, hafta içi masa başında bilgisayar ekranına gömülen, akşamları da “bugün spora gitsem mi gitmesem mi” ikilemi yaşayan biri olarak söyleyeyim: bu konu aslında sandığımız kadar basit değil. “Spordan sonra kardiyo yağ yakar mı?” sorusu tek cümlelik bir cevapla geçiştirilecek bir şey değil. Çünkü işin içinde biyoloji…

Kiru ziyaretçileri için hazırlanan bu yazı, Yalova Bursa arası kaç TL konusuna netlik kazandırmayı amaçlıyor. Yalova Bursa arası kaç TL? Bir ulaşım sorusundan öğrenme deneyimine açılan pedagojik bir okuma Gündelik hayatın içinde çok basit görünen sorular bazen öğrenmenin en güçlü başlangıç noktalarına dönüşebilir. “Yalova Bursa arası kaç TL?” sorusu da ilk bakışta yalnızca bir ulaşım maliyeti sorgusu gibi görünür. Ancak bu sorunun içinde ekonomi, coğrafya, karar verme süreçleri, teknoloji kullanımı ve hatta öğrenme biçimleri gizlidir. İnsan çoğu zaman yolculuk yaparken yalnızca bir yerden bir yere gitmez; aynı zamanda seçim yapar, karşılaştırır, öğrenir ve deneyim üretir. Bu yazı, bu basit soruyu…

Solunumda difüzyon nedir? Kaynakların kıtlığı, seçimler ve görünmez akımlar üzerine ekonomik bir düşünce Bazen ekonomi dediğimiz şeyin yalnızca para, piyasalar ya da fiyatlardan ibaret olmadığını fark ediyorum. Aslında her şey, kıt bir kaynağın en verimli nasıl dağıtılacağı sorusuna dayanıyor. Zaman, enerji, dikkat… ve hatta oksijen bile. İnsan bedeni üzerine düşündüğümde, solunumda gerçekleşen difüzyon süreci bana şaşırtıcı derecede ekonomik bir model gibi görünüyor. Çünkü burada da bir “kaynak”, sınırlı bir ortam ve sürekli bir denge arayışı var. Solunumda difüzyon nedir sorusu biyolojinin konusu gibi görünse de, aslında mikroekonomiden makro düzeye, hatta davranışsal kararlara kadar uzanan geniş bir analojik alan sunuyor. Solunumda…

Karesi Sancağı nerededir? Eskişehir’de bir üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak tarih haritalarına baktığımda en çok dikkatimi çeken şey, sınırların sandığımız kadar “sabit” olmadığıdır. Bugün net çizgilerle gördüğümüz şehirler, ilçeler, hatta ülkeler bile geçmişte oldukça akışkan yapılar içinde var olmuş. “Karesi Sancağı nerededir?” sorusu da tam olarak bu akışkanlığın iyi bir örneği. Bir harita açıp bakıldığında Karesi Sancağı’nı bugünkü Balıkesir ve çevresiyle ilişkilendirmek mümkün. Ama mesele sadece bir coğrafi karşılık değil. Bu sancağın hikâyesi, Anadolu’nun beyliklerden Osmanlı’ya geçiş sürecini, idari yapılanmayı ve hatta günlük hayatın nasıl organize edildiğini anlamamıza yardımcı oluyor. Yani bir anlamda, eski bir idari birimi incelemek, bugünkü…

Giriş: Öğrenmenin görünmeyen basıncı ve dönüşüm gücü İnsan öğrenmesi, çoğu zaman dışarıdan bakıldığında yalnızca bilgi edinme süreci gibi görünür. Oysa öğrenme, bireyin dünyayı algılama biçimini, karar verme süreçlerini ve hatta kendini konumlandırma şeklini değiştiren derin bir dönüşümdür. Bu dönüşüm, bazen bir kavramın basit bir tanımıyla başlar, bazen de karmaşık bir sistemin içindeki küçük bir detayla. “PEEP neyin kısaltması?” sorusu ilk bakışta teknik bir tıp sorusu gibi görünse de, pedagojik açıdan ele alındığında öğrenmenin nasıl katmanlı ve çok boyutlu olduğunu anlamak için güçlü bir metafora dönüşebilir. Çünkü PEEP, yalnızca bir kısaltma değil; aynı zamanda öğrenmenin “basınç”, “denge” ve “süreklilik” kavramlarıyla nasıl…