Divan-ı Hümayun Neden Kuruldu? Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine Bir İnceleme Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsan Davranışlarını Çözümleme Arayışı İnsan davranışları her zaman ilgi çekici ve karmaşıktır. Bir psikolog olarak, toplumsal yapılar ve bireysel eylemler arasındaki ilişkiyi anlamak için tarihsel olayları psikolojik bir bakış açısıyla çözümlemek, büyüleyici bir yolculuk sunar. Bugün, Osmanlı İmparatorluğu’nda önemli bir yere sahip olan ve yönetim biçimini doğrudan etkileyen “Divan-ı Hümayun” kurumuna odaklanacağım. Divan-ı Hümayun, imparatorluğun yönetim merkezi olarak, devletin karar alma süreçlerinde önemli bir rol oynamıştı. Ancak, bu kurumun kuruluşunun altında yalnızca siyasi ve idari gerekçeler değil, insan psikolojisinin derin izleri de bulunmaktadır. Divan-ı Hümayun’un kurulmasındaki…
12 YorumEtiket: ve
Biyoloji Bilimi Nedir? Güç, Toplum ve Doğanın Etkileşiminde Yeni Perspektifler Biyoloji, yaşamın temel prensiplerini anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Hücrelerin yapısal organizasyonundan, ekosistemlerin karmaşık işleyişine kadar geniş bir yelpazeye sahiptir. Ancak biyoloji, yalnızca doğa bilimlerinin bir parçası olmakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal yapılar ve güç ilişkileriyle de doğrudan bağlantılıdır. Her canlı, toplumun bir parçası olarak bir tür “biyo-toplumsal” varlık olarak şekillenir. Bu noktada, biyoloji biliminin incelenmesi sadece hücrelerin ve genetik bilgilerin ötesinde, toplumsal ve siyasal bağlamda da anlam taşır. Bir siyaset bilimcinin gözünden baktığınızda, biyoloji, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık gibi toplumsal güç ilişkilerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynar. Toplumdaki…
14 Yorum7 Katlı Yeraltı Şehri Nerede? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Hayatın her yönü, geçmişten geleceğe bir miras bırakırken, her toplumun ve her kültürün izleri de tarihin derinliklerinde gizlidir. Yerden yüzlerce metre aşağıda, bilinmeyenlerin izinde, sadece taşlardan değil, insanlığın değişen değerlerinden de söz ederiz. Bu yazımda, 7 katlı yeraltı şehirlerinden birinin keşfiyle, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamikler üzerinden bir tartışma başlatmak istiyorum. Hadi birlikte bu derin ve çok katmanlı soruya göz atalım. Geçmişin Karanlık Koridorlarında Bir Yolculuk Dünyanın çeşitli yerlerinde yeraltı şehirleri, tarih boyunca hayatta kalma mücadelesinin, toplumsal yapıların ve kültürel normların bir yansıması…
12 Yorum2 Aylık Kediye Hangi Aşılar Yapılır? Şefkat, Sorumluluk ve Toplumsal Perspektiflerle Bir Bakış Bir kedinin minik patilerini ilk kez elinize aldığınızda, sadece bir evcil hayvanı değil, aslında bir yaşamı emanet alırsınız. Bu emanet, yalnızca sevgiyle beslenmez; bilgiyle, sorumlulukla ve toplumsal farkındalıkla da büyür. İşte tam da bu yüzden “2 aylık kediye hangi aşılar yapılır?” sorusu yalnızca bir veteriner sorusu değil, aynı zamanda vicdanın, empati yeteneğinin ve toplumsal rollerin bir sınavıdır. Biz bu konuyu sadece “hangi aşı ne zaman yapılır” gibi yüzeysel bilgilerle değil, toplumun farklı bakış açılarını, kadınların sezgisel koruyuculuğunu ve erkeklerin çözüm odaklı yaklaşımlarını da dahil ederek ele almak…
8 YorumBir zamanlar tarih kokan topraklarda, iki dostun yolları kesişti: biri stratejileriyle imparatorluklar kuracak kadar zeki, diğeri kalpleri iyileştirecek kadar empatikti. Bu hikâye, sadece iki insanın değil, bir milletin kaderinin de şekillendiği bir dönemin öyküsüdür. Bir Devletin Kalbinde Doğan Yasalar: Kanunnâme-i Âli Osman Strateji ve Merhametin Buluştuğu Yol Bir zamanlar Osmanlı’nın en ihtişamlı döneminde, devletin temellerini sağlamlaştıran bir belgenin adı dilden dile dolaşırdı: Kanunnâme-i Âli Osman. İşte bu belge, sadece bir yasa metni değil, bir medeniyetin pusulasıydı. Onu anlamak için, dönemin iki farklı karakterini tanımamız gerekir: Ali ve Nigar. Ali, genç yaşta devlet işlerinde görev almış, soğukkanlı ve çözüm odaklı bir…
10 Yorumİman Tahtasında Baskı Neden Olur? Kültür, Beden ve İnanç Arasında Antropolojik Bir Yolculuk İnsan kültürleri, bedenle anlam üretmenin sayısız yolunu bulmuştur. Kimi toplumlarda beden bir tapınaktır, kimilerinde bir mesaj, kimilerinde ise kutsal bir anlatının aracı. Bir antropolog olarak beni en çok büyüleyen şey, insanın hem ruhunu hem bedenini nasıl anlamlandırdığıdır. “İman tahtasında baskı neden olur?” sorusu, ilk bakışta yalnızca biyolojik bir açıklama gerektiriyor gibi görünür; ama dikkatle bakıldığında, bu soru bedensel deneyimin kültürel ve sembolik bir anlamla nasıl iç içe geçtiğini gösterir. Bu yazıda, iman tahtasındaki baskıyı yalnızca fizyolojik değil, aynı zamanda kültürel, sembolik ve toplumsal bir bağlamda inceleyeceğiz. —…
6 Yorumİkmal Edilmesi: Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Ekonomi, sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılamaya çalışan bir sistemdir. İnsanlar ve toplumlar, her gün çeşitli kararlar almak zorunda kalırlar: Hangi malı üretecek, hangi hizmeti sunacak, hangi kaynakları nasıl kullanacaklar? Bu kararlar, seçimlerin sonuçlarıyla şekillenir. Zira her seçim, bir fırsat maliyetine sahiptir. Bu noktada, “ikmal edilmesi” kavramı da ekonominin temel taşlarından biri olarak karşımıza çıkar. İkmal edilmesi, kaynakların verimli bir şekilde kullanılması, mevcut kaynakların ihtiyaçları karşılamaya yetmemesi durumunda ise dışarıdan sağlanan tedarik anlamına gelir. Peki, bu kavram piyasa dinamiklerini nasıl etkiler ve toplumsal refahı nasıl şekillendirir? İkmal Edilmesi Nedir? Ekonomik anlamda, ikmal edilmesi bir ürün…
8 YorumGetir Yaş Sınırı Var mı? Güç, İdeoloji ve Toplumsal Düzen Çerçevesinde Bir Siyasi Analiz Siyaset bilimi, toplumların güç ilişkileri, iktidar yapıları ve toplumsal düzen üzerinden şekillenen dinamikleri inceler. Bu bakış açısıyla, toplumların bireylerine nasıl biçimler sunduğu ve bu bireylerin ne ölçüde toplumsal yapıların içine dahil olduğu üzerine kafa yormak kritik bir öneme sahiptir. Bugün, Türkiye’nin hızla büyüyen teknoloji şirketlerinden biri olan Getir’in yaş sınırı uygulamaları üzerinden, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık ilişkilerini analiz edeceğiz. Bu yazıda, hem erkeklerin stratejik ve güç odaklı bakış açılarını hem de kadınların demokratik katılım ve toplumsal etkileşim odaklı bakış açılarını harmanlayarak, iş dünyasında yaş ve…
12 YorumHavalı fren sistemi; çekici-dorse kombinasyonları, kamyonlar, otobüs ve midibüsler, ağır iş makineleri, itfaiye/çöp kamyonları, bazı büyük karavanlar ile raylı sistem araçlarında yaygın olarak kullanılır. Yük arttıkça termal kapasite ve “fail-safe” güvenlik avantajı nedeniyle hava tercih edilir. Merhaba! Farklı açılardan bakmayı seven biri olarak “Havalı Fren Sistemi hangi araçlarda kullanılır?” sorusunu sizlerle sohbet tadında masaya yatırmak istiyorum. Bir yanda sayılara ve verilere yaslanan Mert; diğer yanda güven, konfor ve toplumsal etkileri dert edinen Elif var. İkisi de haklı: biri “neden böyle?” diye sorarken, diğeri “bize ne kazandırır?” diye düşünüyor. Gelin, bu iki bakışı yan yana koyalım. Havalı Fren Sistemi Hangi Araçlarda…
14 YorumHamsi Kuşunun İçinde Ne Var? Küçük Bir Lokmaya Sığan Büyük Tartışma Şunu baştan söyleyeyim: Hamsi kuşu deyince aklıma sadece tarif gelmiyor; aynı tabakta buluşan farklı bakış açıları geliyor. Ben farklı açılardan bakmayı seven biriyim. Bir tarafım veriye, ölçüye ve netliğe bakar; diğer yanım, bir lokmanın hafızada bıraktığı izleri, sofradaki sohbeti düşünür. O yüzden bugün “Hamsi kuşunun içinde ne var?” sorusunu, hem objektif/veri odaklı (erkek karakterimiz Ali) hem de duygusal/toplumsal etkiler odaklı (kadın karakterimiz Elif) iki anlatıcıyla açalım; siz de yorumlarda kendi yaklaşımınızı ekleyin. Önce Tanım: Hamsi Kuşu Nedir? Karadeniz mutfağının gözdesi hamsi kuşu, ayıklanmış hamsi filetolarının minik bir iç harçla…
6 Yorum